ENGLISH/INUKTITUT
traditionandtransition@mun.ca        

SivuliusetInuit Namminik-kavamak iluani Canadami:
Tânna Nunatsiavut Atusimajanga

Kaujisattet Ilagengujut

Chris Alcantara
Graham White

Kaujisapviutausok

calcanta@uwo.ca
gwhite@chass.utoronto.ca

Tânna suliangujuk ilinniajut kavamaligijinginnik amma aulataunninganik Nunatsiavut kavamanganik, tânnatuangutluni Inuit namminik-kavamakajunut Canadami. IkKanattumagimmik ilingattiKaluagasuatlutik Kanuk atuniKatsiatumik Nunatsiavut kavamangit kamasimammangâmmik taikkuninga tugâgutigijaujunut taipsuminga 2005 Labrador Inuit Nunamut Satusattausimajop AngiKatigegutinganik. Taimanganit Nunatsiavut kavamanga atjiKangitumik tungavingata kiggatuKattavut tamâgennik Kallunângajunik amma Inuit silatsuanginnik, suliagijavut takunnâluattuk Kanuk tânna atjigengitunik aulatauninga, amma sunait suliagijanginnut piusituKannik Inuit Kaujimausingit ilinganiKammangâmmik aulatsigiamut.

Tâkkunangat unuttumaginnik ilinganiKajunut mânnaKammik Nunatsiavut kavamangata amma kavamaligijet ilinganikajunut nunamut satusainimmut , ilauKatauvugut pingasunut malittigejunut suliangujunut. Tânn sivullipâk takunnâluattuk Nunatsiavut katimattilagijinginnik Kikkanganetluni kiggatuttet aulatsitlutik suliaKapvinga Nunatsiavummi. Piluattumik, suliagijavuttinik takunnâjut Kanuk Nunatsiavut katimattilagijingit aulaKattamangât, ammalugiallak suliatsagijangit atjigengitunut ilinganiKajunut ilaliugutigijangit (ministers, kiggatuttet, angajukKât, nunalet kaunsalliKutingita itsivautangit) piniannigiKattajangit amma Kanuk KaujimaKatigeKattamangâmmik asigijamminut. Ilagiallugu, isumagiKattajavut anginitsamut Inuit illigijangit amma takunnausingit sanaKattamangâmmik aulatsigiamut tâpsuminga katimattilagijiujumut.

Aippanga, ilinganiKatsiatuk suliagijaugiallajumut takunâjuk pigumagiamut amma inosigijauKattajunut taikkununga KinijaKattajunut annigusuttaumajunik suliatsatâgiamut. Tânna sakKititsijuk Kanuilingajutsaumangât apitsusongugiamut inop ilusigijanginnik amma kavamaliginimmut takunnausinginnik pigumaliaKittisigiamut annigigatsaugumalluni suliaKapvimi, amma tamaunnagaluagunillonet upvalu sunanut angitigijumik malugusuliaKiKattamangâmmik tugâgutigijaujunut ilinganiKajumut nunamut satusattausimajumik isumâlotigijaugaluammangât annigigatsaugumajunut KanuttogutiKajunut taimaittumik iniujumut. Ammalugiallak isumâlotigijaummijuk suliatsagijaugiallatumut unauvuk piusigijauKattajut annigusunnimi, piluattumik Kanuk annigigatsait aulatsiKattamangâmmik annigusuttuKakKâtinnagu apvitannigiKattajanginnik annigijaugumagiamut amma imailingagaluammangât taikkua annigijausimajut imminik amma kavamaliginimmut nâmmasiKattagaluammangâmmik kiggatuttiugiamut annigijausimallutik suliaKapvimi.

IKaluit amma omajuit, amma nunak taikkuninga sakKijânginnatitsiKattajuk, ikKanattumagiuvuk taikkununga Labrador Inugijanginnut, amma takunnâluni pingajunganik suliagijaugiallatumut ilitatsijuk tâpsuminga. Tamakkua iluanettut Kaujisannimik maggonut ikajuttigetlutik-aulatsijiujunut angajukKauKatiget sakKititaumasimajumut nunamut satusattausimajumit, taikkua Tungait Omajuit amma Pigutsiat Ikajuttigetlutik AngajukKauKatigenga (ammalugiallak tainna Tungait Aulatsijillagingit taikkununga ikajuKattajumut). KimigguKattavuk suliatsagijanginnik amma atunigijanginnik taikkununga angajukKauKatigenut pijagegiamut tugâgutinginnik satusattausimajumit ilinganiKajunut nunamut amma omajunut.

Kaujisannik suliagijauvuk ‘akulligejunut atutlutik’ pinianniKatlutik: Kimiggunik allaKutillaginnik amma ilinniavinni/Kaujimajautsiatunik uKausigijausimajunut Nunatsiavummi; immigut apitsutaumajut taikkununga kavamaligijiujunut (mânnaluatsiak amma sivunga), kavamanit kiggatuttilagijinnik amma angajukKauKatigenit; amma takunnâsimannikut katimapvisuami katimatillugit amma angajukKauKatigenut.

Tânna suliangujuk ilinganiKaluattuk Nunatsiavummut amma aulatsigiamut atuKattasimajanginnik, tâvatuak nanituinnak nâmmatuappat amma pikKujauppat, atjigengitonningit sanajauppata asinginnut NunaKakKâsimajiujuit aulatsinigiKattajangita piusigiKattajangit (Inuit upvalu asiagut) Canadami. Kanuttogutilet sakKijut Kaujisannimit Kanuttogutigijaulânninginnut kiggatuttilagijinginnut Nunatsiavut kavamakkuni amma ikajotigijanginnut, amma tunitsilunillu tikisitsianimmik sunait kajusiutiKatsiamangâmmik amma sunait âkKigiattaugiaKagajammangâmmik iluani taipsumunga kavamaup timiKutingani.

Suliangujut